رنگين کمان

اگر امكان دارد برای چندمین بار به كره جغرافیایی زمین نگاه كنید. رنگ آبی كه نشانگر دریاها و اقیانوس ها در زمین است بیشتر از رنگ های تیره جلب توجه می كند یعنی بیش از دو سوم كره خاكی را آب فرا گرفته است. با این همه فكر نكنید كه انسان ها نیاز چندانی به آب نخواهند داشت. این طور نیست چون فقط یك درصد از آب های موجود در زمین قابل شرب و مصرف است. رودخانه ها، چشمه ها و آب های زیرزمینی تنها منابع آب شرب در جهان هستند. فكر می كنید چرا برخی از شهرهای كشور كه در كنار خلیج فارس و دریای عمان هستند از كم آبی رنج می برند فكر می كنید چرا مردم بندرلنگه كه در كنار خلیج فارس هستند فقط ۳ روز در هفته از نعمت آب شرب بهره مندند خلیج ها، دریاها و اقیانوس ها آب سالم و قابل خوردن ندارند. با این وجود كشورمان منابع آب شیرین فراوانی دارد اما با آب سالم چه كار می كنیم
● هشدار آلودگی آب را جدی بگیرید
آلودگی آب ها یكی از عمده ترین معضلات جوامع امروزی محسوب می شود. این مسأله علاوه بر این كه در سلامت انسان ها تأثیر غیرمستقیم دارد، اكوسیستم دریاها را برهم می زند. در كشورمان آلودگی دریاها (مخصوصاً در سواحل جنوب) به حدی رسیده كه مردم بومی، علت بیماری های ناشناخته را به آن نسبت می دهند.
دكتر محمدباقر نبوی معاون زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست در این باره به «ایران» می گوید: «آلودگی آبها موجب شده چند منطقه بحرانی در این زمینه مثل خورموسی داشته باشیم. آلودگی در آنجا به حدی بوده كه حتی بر اكوسیستم دریایی مناطق نیز تأثیر گذاشته است. قبلاً به این مسأله كمتر بها داده می شد اما در سال های اخیر با صرف هزینه و وقت مناسب به مطالعات پایه ای در این زمینه پرداختیم. همچنین یكی از مشكلات در این زمینه مربوط به آلودگی آب رودخانه هاست كه در بخش های دیگر سازمان حفاظت محیط زیست در دست بررسی است.»
● مرجان ها می میرند
آب سنگ های مرجانی نقش بسزایی در اكوسیستم دریایی دارد. مرجان ها منبع غذایی بسیار مهمی برای آبزیان محسوب می شوند و تخریب آنها ضربات جبران ناپذیری به ماهیان وارد می كند. نبوی در این باره می گوید: «در سال های اخیر در سواحل جزیره هندورابی، جزیره كیش و بوشهر شاهد سفیدشدگی كه همان مرگ و میر آب سنگ های مرجانی است بودیم كه افزایش دمای آب دریا یكی از علت های این مسأله ذكر شده است. از نظر ما آلودگی آب در این مناطق موجب مرگ و میر مرجان ها شده است . آب سنگ های مرجانی بسیار حساس اند و با كوچكترین محركی تحت تأثیر قرار می گیرند برای همین آلودگی های ساحلی باید از بین برود.»
● تنوع رنگی
در دنیا دو اكوسیستم وجود دارد كه از لحاظ تنوع زیستی منحصر به فرد است. در خشكی جنگل هایی كه از باران های حاره ای به وجود آمده و محیط زیست بسیاری از جانداران است و در دریا آب سنگ های مرجانی كه گفته می شود ۵۰ درصد از انواع موجودات دریایی را می توان لابه لای آنها یافت. آب سنگ های مرجانی را می توان جنگل دریایی نامید.
معاون سازمان حفاظت محیط زیست در این باره می گوید: «به علت وجود منابع غذایی مناسب در لابه لای آب سنگ های مرجانی، این توده ها برای ماهی های زینتی كه ارزش زیادی دارند از اهمیت فراوانی برخوردار است.
آب سنگ های مرجانی محیط آرامی برای این نوع ماهی ایجاد می كند. مدتی پیش غواصان به طور غیرقانونی ماهیان زینتی خلیج فارس را صید می كردند و در كشورهای عربی به فروش می رساندند. در كمیسیون زیربنایی دولت یكی از ارگان ها پیشنهاد كرد برای این كار غیرقانونی مجوز صادر شود كه این پیشنهاد با مخالفت جدی سازمان حفاظت محیط زیست مواجه شد و در كمیسیون زیربنایی دولت این پیشنهاد رأی نیاورد.»
● مبارزه با آلودگی آب در خشكی
منشأ بسیاری از آلودگی های ساحلی، خشكی است. پساب های صنایع پتروشیمی، كارخانه های مختلف و فاضلاب از علت های اصلی آلودگی آب ها محسوب می شود. شناسایی عوامل آلودگی می تواند گام مهمی در كاهش آن باشد. نبوی دراین باره می گوید: «عسلویه یكی از بی نظیرترین مناطقی است كه تنوع زیست دریایی در آن وجود دارد اما پساب های خروجی دراین منطقه آن را یكی از آلوده ترین مناطق خلیج فارس كرده است. بسیاری از مناطق بحرانی نیز با این معضل مواجه هستند. سال گذشته در اجلاس محیط زیست پكن از اقدام ایران در شناسایی نقاط و منابع آلودگی بامنشأ خشكی استقبال شد و در این یك سال باهزینه ای معادل یك میلیارد تومان مطالعه زیربنایی این آلودگی ها در ایران انجام شده است. طرح ملی شناسایی آلودگی دریا با منشأ خشكی از دو روز آینده در استان های شمالی و جنوبی اجرا می شود و كمیته بررسی به استان های مازندران ، گیلان و خوزستان سفر خواهند كرد.»
● كاهش آلودگی هزینه دارد
اجرای طرح ملی كاهش آلودگی های آبی با منشأ خشكی در ایران حدود ۱۲ میلیارد تومان هزینه دارد كه كمیته كاهش آلودگی دریا در سازمان ملل نیمی از این هزینه ها را می پردازد. نبوی دراین باره می گوید: «آلودگی های زیست محیطی تنها به یك نفر ضرر نمی رساند. مثلاً آلودگی هوا به افرادی كه درخیابان ولیعصر (عج) تهران تردد می كنند ضرر نمی رساند و برای تمام شهروندان مضر است . آب قابل شرب و سالم فقط یك درصد از آب های كل جهان را تشكیل می دهد. كشور ما با وجود این كه منابع آب بسیاری دارد اما به علت بی توجهی به آن در بعضی نقاط با مشكل اساسی مواجه هستیم. الآن برخی از كشورهای منطقه به علت كمبود آب ، از آب معدنی استفاده می كنند كه سلامت آن هم به تأیید نرسیده است.چرا ما باید به این نقطه بحرانی برسیم همیشه گفته می شود هزینه پیشگیری كمتر از درمان است اما به آن عمل نمی كنیم. آلودگی آب، آب سنگ های مرجانی را از بین برده و موجب مرگ آبزیان شده است. این زنگ خطری برای ما محسوب می شود. كاهش آلودگی آب فقط منجر به نجات ماهی ها و محیط زیست دریایی نمی شود بلكه در زندگی ماهم تأثیر مستقیم خواهدداشت. هم اكنون بسیاری از صنایع كه پساب تولید می كنند، ایستگاه پایش و پالایش ندارند واگر هم دارند تأثیر چندانی در پالایش پساب ندارد. با اجرای طرح ملی شناسایی آلودگی های دریا با منشأ خشكی ، محدودیت برای ورود پسابها به آب های روان و سواحل محدود می شود. همچنین استفاده از ایستگاه های پالایش فاضلاب و پساب ها به صورت قانون در می آید.»
● فردا نوبت ماست
دیروز ماهی ها و آبزیان از بین رفتند، امروز مرجان ها و ماهیان زینتی می میرند و فردا نوبت خودمان است. مسئولان صنایع بزرگ، استفاده از ایستگاه های پالایش پساب ها را هزینه ای اضافی می دانند. پرونده آلودگی نفتی شركت توانیر در بندرعباس هنوز بسته نشده است . مسئولان شركت پیمانكار توانیر پس از دفع غیرقانونی مواد نفتی در خلیج فارس مجبور شدند هزینه بسیاری برای رفع آلودگی آب بپردازند.
اگر مسئولان صنایع بدانند كه كارشناسان سازمان ملل پیش بینی كرده اند تا سال ۲۰۲۵ جنگ های جهانی برای تصاحب منابع آب شرب و سالم آغاز می شود آیا بازهم اجازه می دهند پساب های شیمیایی به آب سالم وارد شود
گزارش: روزنامه ايران
نوشته شده در ٢٢ آذر ۱۳۸٦ساعت ۳:۱٤ ‎ب.ظ توسط نسرین نظرات ()


Design By : Pichak