رنگين کمان

وجود جریان در اقیانوس ها توسط دریا نوردان کشف شده است. در اوایل قرن هجدهم ناخدایان کشتی های تجارتی امریکا از وجود گلف استریم و مسیر آن با خبر شدند و موقع سفر به اروپا از آن نیرو استفاده می کردند اولین طرح ترسیمی از جریان گلف استریم در سال 1770 میلادی توسط بنیامین فرانلکین منتشر شد. در آن طرح جریان آب گرم گلف استریم به صورت رود عریضی که در اقیانوس اطلس حرکت می کرد ترسیم شده است.

 

عوامل ایجاد کننده ی جریان های اقیانوسی

جریان های اقیانوسی و یا دریایی عبارت است از حرکت افقی و مداوم آب سطح اقیانوس در یک جهت معین و عوامل موثر در بوجود آمدن جریان های اقیانوسی عبارتند از:

 

1-    جریان های هوا در لایه های زیرین جو

2-    اختلاف وزن مخصوص آب

3-    نا هموار های بستر و سواحل اقیانوس ها 

 

مهمترین آن عوامل در سطح جهانی جریانهای هوا در لایه های زیرین جو می باشد به این مفهوم که اگر مهمترین عامل حرکت ابتدایی آب ها را اختلاف وزن مخصوص آنها به حساب بیاوریم باز به محض اینکه آبهای گرم قاره به سمت قطب شروع به حرکت بنمایند تحت تاثیر جریان های هوا قرار گرفته و از مسیر خود منحرف می گردند. وضعیت نا همواری های اقیانوس ها هم تاثیر محلی داشته و عامل اصلی انحراف جریان های اقیانوسی به اطراف می باشد. عوامل مختلفی در ایجاد جریان ها شرکت دارد، ولی نقش عمده با بادهای غالب است. در قلمرو بادهای غالب جهت جریان های سطحی با جهت باد یکی است. برخورد جریان ها به سواحل یا برآمدگی های زیر آب مسیر آن ها را عوض می کند. علاوه بر آن جریان های اقیانوسی نیز مثل هر متحرک دیگر در سطح زمین از نیروی کوریولیس متاثر می شوند

یکی دیگر از عوامل موثر اختلاف وزن آب می باشدبد ین صورت که آب سنگین تر همیشه متمایل به زیر رفتن است و آب سبک تر متمایل به رو آمدن.

آب های سنگین تر در یا ها هم سرد ترند و هم شورتر و وقتی آب در اقیانوس منجمد شمالی و منجمد جنوبی یخ می بندند این کیفیت پدید می آید در آبی که به این ترتیب یخ می بندد خیلی کم نمک یافت می شودو آب سرد و شوری که پس از یخ بستن باقی می ماند به ته دریا فرو می رود .

شورترین آبهای اقیانوس ها در مناطق حاره یافت می شود.در آن جاها آب خیلی گرم استو به این جهت مانند آب سرد و کم نمک تر که در طبقه زیرین قرار دارد سنگین نیست.

این آب سبک و گرم در سطح اقیانوس باقی می ماند و آب شور به وسیله ی باد به اطراف به حرکت می آید.

گاهی اتفاق می افتد که باد و شکل خط ساحلی آب های متحرک را به هم جمع می کنند

در آن وقت است که جریان تند تری پیدا می کند و بالنتیجه جریان های در یایی پدید می اید .این جریانهای دریایی مانند رودخانه هستند که معروفترین آنها گلف استریم است. 

گلف استریم از اقیانوس اطلس نزدیک خط استوا شروع می شود و بادهای دایمی مجاور آن خط که همیشه از طرف شرق می وزد آب های گرم و شور را به حرکت در آورده واز کنار جزایر کارائیب می گذرانند وبه سمت خلیج بزرگی که نزدیک فلوریدا و سواحل شرقی اتازونی است می رانند .در آنجا این آب ها جمع شده تشکیل توده عظیمی می دهند و به جانب شمال در حوالی خلیج هتراس حرکت می کنند.

در این محل گلف استریم باریک است و به سرعت جریان دارد وسرعت آن به چندین مایل در ساعت می رسد طول آن در حدود10 مایل و عمق آن تقریباًهزارو هشتصد پا است.

گلف استریم مانند رودخانه ای که روی زمین درجریانند به خط مستقیم در مسیر خود حرکت نمی کنندبلکه در پهنه اقیانوس راه خود را پیچ در پیچ می پیمایند وبر خلاف رودخانه مسیر ثابت ندارند .

ودر یک نقطه معینی جاری نیست.

بسیاری از جریان های دریا مثل گلف استریم جریانات دیگری هم در زیر خود دارند

که آن ها را جریان مخالف می خوانند.. این جریان ها بر خلاف جریان های سطحی

ولی در همان مسیر حرکت می کنند.

گردش زمین هم به مقدار زیاد در تعیین مسیر این جریان ها مؤثر می باشد

 

نوشته شده در ۱٥ تیر ۱۳۸٦ساعت ۱۱:٠٢ ‎ب.ظ توسط نسرین نظرات ()


Design By : Pichak