رنگين کمان

یک مسافر ،یک گنج

شکی نیست که صنعت گردشگری در دنیای امروز از جایگاه  خاصی میان عوامل رشد و توسعه اقتصادی کشورها برخوردار است .آمار نشان می دهد امریکا با نزدیک به 6 میلیارد دلار ، بالاترین درآمد حاصل از گردشگری را به خود اختصاص داده است و پس از آن کشورهای اسپانیا و فرانسه  در رتبه های بعدی قرار دارند .

به گزارش خبرگزاری فارس ،میان کشورهای حوضه مدیترانه ، ترکیه در دوره چهار ساله اخیر ،با رشدی برابر 68 درصد رکورددار بوده است .افزایش تعداد گردشگر در ترکیه ،موجب تاثیرگذاری در رشد تولید ناخالص ملی این کشور در سال 2005 به میزان 5/3 درصد شده است.

به طور کلی در سال ،900 میلیون جهانگرد جا به جا می شود که سهم ایران از این تعداد یک میلیون و 700 هزار نفر بوده است . به این ترتیب کشور ما با وجود پتانسیل های فراوانی که در زمینه جذب گردشگر در اختیار دارد سهم بسیار ناچیز و نزدیک به صفر از درآمدهای حاصل از صنعت گردشگری را به خود اختصاص داده است .در حالی که به گفته کارشناسان این صنعت یکی از صنایع  مهم اشتغالزاست که می تواند در حد زیادی مشکل بیکاری جوانان ما را رفع کند .کارشناسان معتقدند به ازای هر یک نفر گردشگر که وارد کشور می شود 4 فرصت شغلی مستقیم و 11 فرصت شغلی غیر مستقیم ایجاد می شود. این در حالی است که مقدار سرمایه لازم در این  بخش برای ایجاد اشتغال بسیار اندک  و قابل توجیه است .

اگر میزان سرمایه گذاری برای ایجاد یک شغل را در جهان 35 هزار دلار در نظر بگیریم ،در گردشگری بر اساس آمارهای موجود به ازای هر 6 هزار دلار سرمایه گذاری می توان یک شغل ایجاد کرد .پس می توان انتظار داشت به ازای هر یک میلیون دلار در آمدی که منجر به سرمایه گذاری شود ،برای 20 هزار نفر شغل جدید ایجاد شود.

اثرات غیر قابل انکار توسعه گردشگری در رشد و شکوفایی اقتصادی کشور و رهایی از اتکای محض به درآمدهای نفتی و اقتصاد تک محصولی مسولان کشور ما را نیز بر آن داشته است تا در این جهت برنامه ریزی کنند وتصمیم بگیرند از این خوان گسترده بهرهای عاید کشور کنند ؛در این میان نظرهای متفاوتی مطرح می شود.

عده ای با دیدگاهی افراطی معتقدند گردشگری در دنیای امروز یک صنعت است و باید به آن تنها از دیدگاه سود آور بودن نگریست . بنابراین باید برای جذب گردشگر به هر وسیله ای متوسل شد و توجه به بهیدها و نبایدها و ارزشها و اولویت ها میزان بهره مندی ما را از این فرصت کاهش خواهد داد . به عقیده این گروه با کمی چشم پوشی نسبت به ارزشهای ملی ،مذهبی  و اخلاقی و نیز با ایجاد امکاناتی برای جلب رضایت گردشگرانی که صرفا به منظور تفریح و خوشگذرانی سفر می کنند می توان گردشگر و در نتیجه درآمد بیشتری را جذب کرد ،چرا که سودآورترین بخش در گردشگری مربط به گردشگری تفریحی است.

عده دیگری از صاحب نظران دیدگاه متفاوتی را مطرح می کنند . این گروه معتقدند اگر چه یکی از مهمترین عواملی که باعث اهمیت گردشگر می شود منافع اقتصادی حاصل از آن است ، ولی امروز گردشگر تنها یک کیسه پول نیست ،بلکه جهانگرد و گردشگر حامل یک فرهنگ ، منش و رفتار اجتماعی خاص است که در ابعاد گسترده می تواند بر فرهنگ کشور مقصد تاثیر گذار باشد. در واقع جهانگردی ، تعامل فرهنگی و ارتباط میان مردم است ، بنابراین می تواند حامل پیامی باشد برای به وجود آوردن یک دیپلماسی .

امروزه به گردشگری تنها  به عنوان منبعی برای کسب منافع اقتصادی توجه نمی شود . در دنیا ثابت شده که در کنار منافع اقتصادی گردشگری که معمولا هم مثبت است .باید به اثرات اجتماعی ،فرهنگی و زیست محیطی آن که بیشتر اثرات منفی است نیز توجه شود . پس ما با  صنعتی رو به رو هستیم که از طرفی به عنوان یک ابزار توسعه بشدت مورد توجه است و از دیگر سو اگر درست و برنامه ریزی شده به آن توجه نکنیم ، اثرات سوء آن در زمینه های فرهنگی اجتماعی و زیست محیطی بر جامعه میزبان می تواند اثرات مثبت اقتصادی آن را نیز تحت تاثیر قرار دهد . این یک واقعیت است که تمام برنامه ریزان گردشگری جهان از تمام جهات به آن توجه دارند .با ورود گردشگر به همراه اثرات اقتصادی ،اثرات اجتماعی ، فرهنگی و زیست محیطی هم بر کشور میزبان تحمیل خواهد شد که اگر این اثرات کنترل نشوند و برای آنها برنا مه ریزی صورت نگیرد ، رفته رفته فرهنگ جامعه میزبان متاثر از فرهنگ جامعه میهمان خواهد شد . به عبارت دیگر می توان گفت از این دیدگاه ، درآمد زایی کمترین اهمیت جهانگردی محسوب شده .

اثرات غیر اقتصادی ناشی از گسترش گردشگرایجاب می کند برنامه ریزی دراین جهت با احتیاط وبادر نظر گرفتن جوانب مختلف صورت گیرد . کشورهای اسلامی واز جمله کشور ما درزمینه ارزشهای فرهنگی وملی ومذهبی دارای حساسیتهایی هستندکه این حساسیتها مانع خواهد شد بدون توجه به تبعات ممکن وتنها بادرنظرگرفتن منافع اقتصادی همه درها به سوی گردشگر ،از هر نوع که باشد ، باز شود . راه حلی که صاحب نظران در این زمینه پیشنهاد می کنند برنامه ریزی در جهت استفاده از گردشگری در زمینه فرهنگی ، درمانی ، تجاری ، مذهبی ، اکو گردشگر و حتی تفریحی با شرایط خاص است که می تواند ضمن رعایت اصول و ارزشها ، کشور را از منافع اقتصادی این صنعت بهره مند کند.

نوشته شده در ٦ اردیبهشت ۱۳۸٦ساعت ۱۱:٢۸ ‎ب.ظ توسط نسرین نظرات ()


Design By : Pichak