رنگين کمان

  دماوند خاموش است ، خفته نیست

کارشناسان از مخروط بسیار جوان و زیبای دماوند به عنوان یکی از بارزترین نشانه های کوه های آتشفشانی نام می برند .اما آیا احتمال فعالیت مجدد این قله زیبا وجود دارد ؟

مهندس بلورچی رئیس گروه زمین شناسی ،سازمان زمین شناسی این سوال را اینگونه پاسخ می دهد :"دماوند در گروه کوه های بسیار جوان قرار دارد که تا حدود 7 هزار سال پیش فعال بوده است و حتی برخی معتقدند این فعالیت تا 4 هزار سال پیش ادامه داشته است .حال اگر بعضی ها دماوند جوان را مرده تلقی می کنند و عقیده دارند که دماوند به کلی خاموش و بی خطر است ،به خودشا ن مربوط است .چون از منظر علمی میان یک آتشفشان خاموش و یک آتشفشان خفته وجود دارد . هر چند ما تحقیقات کاملی درباره دماوند انجام نداده ایم و به طور قطعی نمی دانیم که اصلا مواد مذاب در زیر این کوه وجود دارد یا نه و اگر هست در چه عمقی است و متحرک است یا نه ؟ اما باید یادمان باشد دماوند خفته است نه خاموش و احتمالا در عمق 10 تا 12 کیلومتری آن ماگما وجود دارد ."

                اگر فوران کند

به گفته بلورچی ،هر چند با اطلاعات موجود ما کسی نمی تواند زمان فعالیت دماوند را پیش بینی کند ، اما طبق تعریف ،دماوند در رده آتشفشانهای انفجاری قرار دارد و ممکن است در اثر فوران نیمی از قله خود را از دست بدهد و لرزش بسیار شدید ایجاد کند که در نتیجه این پدیده ها می توانند برای مردم ساکن در منطقه نگران کننده باشند .

فراموش نکنیم که این قله 5671 متری که به لحاظ جغرافیایی در استان مازندران قرار دارد و نزدیک ترین شهر به آن لاریجان است ، از تهران 66 کیلو متر فاصله دارد و همین نزدیکی به تهران که بخش  اعظم امکانات و جمعیت کشور را در خو د جای داده است ،ریسک خطر احتمالی آتشفشان دماوند را بالا می برد.با این اوصاف شاید مهم ترین سوال این باشد که آیا اصولا آتشفشانی قابل پیش بینی است و می توان  برای رویارویی با آن آماده بود ؟

مهندس انصاری مدیر امور زمین شناسی ،مهندسی و زیست محیطی سازمان زمین شناسی کشور در این باره می گوید : "امروزه کارشناسان قادرند وقوع یک آتشفشان را با دقت روز و ساعت بر آورد کنند و به عنوان مثال می توان به آتشفشان سنت هلن اشاره کرد که توسط دوربین ها ی تلویزیونی لحظه به لحظه ثبت شد .در کشورهای آتشفشان خیز چون زاپن و اندونزی هم متخصصان روی این روشها کار کرده اند .و معمولا زمان وقوع آتشفشانها را پیش بینی می کنند و با اندیشیدن تمهیدات لازم خسارات جانی آنها را به کمترین میزان می رسانند."

برای پیش بینی زمان وقوع آتشفشان پیش نگر هایی وجود دارد ،همان طور که در مورد زمین لرزه ها این پیش نگرها وجود دارند ، اما خوشبختانه در مورد آتشفشان ها توجه به این نشانه ها متخصصان را قادر به پیش بینی دقیق زمان وقوع یک آتشفشان می کند، چیزی که در مورد زلزله احتمال آن هنوز به درصد اطمینان نرسیده است .

            تویی که نمی شناسیمت

توجه به این نکته لازم است که اهمیت دادن به این پیش نگرها در مورد هر آتشفشان با آتشفشان دیگر متفاوت است و در واقع تحت نظر گرفتن کامل یک آتشفشان است که به کارشناسان کمک می کند رفتار و عادت های آن را بشناسند و بروز تغییر در رفتار عادی را به فعالیت آن مرتبط کنند .ضمن اینکه در دست داشتن سابقه فعالیت آتشفشان در این زمینه کمک به سزایی به دانشمندان ارئه می کند، چیزی که متاسفانه در مورد دماوند ما از آن بی اطلاعیم.

مهندس انصاری در این زمینه می گوید:

ما آخرین فعالیت دماوند را از روی تخمین سن سنگ های آن به دستآورده ایم ،اما در باره چریود فعالیت آن اطلاعی نداریم و نمی دانیم که دماوند به طور معمول هر چند سال یک بار فعال می شود ."تعیین سن سنگ های دماوند در لایه های مختلف راهکاری است که این اطلاعات را در دسترس دانشمندان ما قرار می دهد .راهکاری نه چندان ساده، چون احتیاج به امکانات و افراد متخصصی  وجود دارد که در آن ارتفاع توان کار را داشته باشند و هزینه ای که مهندس انصاری این هزینه را برای هر نوبت تعیین سن بین هزار تا دو هزار دلار برآورد می کند .این راهکار هر چند ساده به نظر نمی رسد اما غیر ممکن نیست

نوشته شده در ٦ اردیبهشت ۱۳۸٦ساعت ۱۱:۱۸ ‎ب.ظ توسط نسرین نظرات ()


Design By : Pichak