رنگين کمان

اصطلاح فارسی سد ،بند است و در ایران باستان انواع سد را بند می نامیدند چه انهایی که به منظور بالا آوردن سطح آب رودخانه و سوار شدن آن به سواحل رودخانه ساخته می شده و چه آنهایی که به منظور ذخیره آب زیاد ،احداث می گردیده است .

سد مانعی است که در مقابل یک جریان طبیعی آب ساخته می شود تا از جریان آن جلوگیری یا آن را تنظیم کند.

 

 

از لحاظ قدمت تاریخی سد سازی ،ایران را می توان در ردیف اول کشورهای سد ساز قدیم به شمار آورد .بندهای کوچک وسدهای بزرگ در نقاط مناسب در درون دره ها به منظور ذخیره اب ،از دیگر نشانه های تمدن ایران باستان است.

از قدیمی ترین و جالب ترین بند ها یا سدها ،نمونه های زیر را می توان نام برد :

-بند بهمن در فارس (جنوب شیراز )که به احتمال قوی در دوره هخامنشی بنا شده و حدود 2000 سال عمر آن است .

-بند امیر که حدود 1000 سال پیش در زمان عضدالدوله دیلمی تقریبا در 35 کیلومتری شمال شرقی شیراز بر روی رودخانه ی کر احداث شده است. این بند نیز در وضعیت فعلی پابرجاست.

-سد ساوه :این سد که تقریبا در 37 کیلومتری شهر ساوه ساخته شده بنای آن را به روایتی به دوره ایلخانیان (حدود 700 سال پیش )نسبت می دهند .مردم ساوه به آن بند شاه عباس می گویند.

- سد فریمان :تاریخ بنای این سد معلوم نیست ولی مردم می گویند حدود 1000 سال پیش ساخته شده .ارتفاع آن ابتدا 4 متر بوده و بعدها به 20 متر افزایش داده شده است .این سد برای بار سوم در زمان رضا شاه تعمیر گردیده و بر ارتفاع آن افزوده شده است. این سد که هنوز هم پابرجاست در 12 کیلومتری شهر فریمان واقع شده است.

-سد کبار قم که حدود 700 سال پیش در دوره ایلخانیان ساخته شده .

-سد طبس که بیش از 400 سال قدمت دارد .

همچنین سد جندق که فاقد مجرای خروجی است و سد عمر شاه در بیرجند که بیش از 200 سال از تاریخ بنای آن می گذرد.

منبع :کتاب منابع و مسائل آب در ایران تالیف:دکتر پرویز کردوانی

نوشته شده در ۱۳ اردیبهشت ۱۳۸۸ساعت ۱:۱۳ ‎ب.ظ توسط نسرین نظرات ()


Design By : Pichak